Muhammed Yusuf YAŞAR

Ben sustum, kelimeler sustu, gece sustu, sadece huzur konuşuyor.

Novell Netware İşletim Sistemi

 DERS 2

1. Novell Netware'in Tarihi

Novell firması 1983 yılında kurulmuştur. Firmanın amacı kişisel bilgisayarlar arasındaki ağlar için yazılım ürünleri geliştirmektir. Novell’in önerdiği ağ birçok sistemi; küçük bir yerel ağdan büyük bir bilgisayar ağına kadarda her türlü yerleşim düzenini desteklemektir.

Novell orijinal olarak Motorola işlemcisi üzerinde çalışmak üzere geliştirildi. Ancak daha sonra Novell'in stratejileri aslında tek kullanıcı için geliştirilmiş olan 8088 Intel mikro işlemcilerinde de çalışmayı sağlayarak gelecekte daha yaygın olmayı amaçlıyordu. Novell kullanıcıya DOS ortamını kullanırken kolayca Netware ağ ortamına geçecek biçimde bir ara birim sağlayarak, Netware’in kişisel bilgisayarlarla kurulabilecek Yerel Bilgisayar Ağlarına yaygın olarak kurulmasını sağladı. 90'li yıllarda Netware ağı dünyada en yaygın kullanılan ağ haline geldi. Bu ağın arkasındaki teknik özelliklere Netware Open Systems(Netware Açık Sistemleri) denilmekteydi. Netware’in açık sistem olması, Netware endüstri standardı olmuş iletişim protokolleri plan TCP/IP(Transmission Control Protocol/Internet Protocol) ve OSI ( Open System Interconnection )'yi desteklemesi sayesinde gerçekleştirebilmektedir.

2. Novell Netware İşletim Sistemi

Netware bir firmadaki bilgi işlem gereksinimlerini en etkin biçimde gerçekleştirmek için geliştirilmiş bir ağ yönetim sistemidir. Netware, mevcut donanım ve yazılımdan maksimum yararlanarak farklı ortamlarda bilgisayar ağının kurulmasını ve kullanılmasını sağlar. Netware işletim sistemi C dili ile yazılmıştır. Bu özelliği nedeniyle Netware yazılımı taşınabilir(portable) bir programdır ve birçok işletim sistemini destekler.

2.1. Uyarlamaları

Netware 386 uyarlamaları pazara sürülmüştür. Günümüzde yaygın olarak kullanılan ve pazarda mevcut olan Netware İşletim sistemi uyarlamaları şunlardır:

§Netware Lite

§Netware v2.2

§Netware v3.11 ve 3.12

§Netware v4.01 ve 4.11

2.2. Netware Protokolleri

Netware iletişiminde temel olarak 2 çeşit protokol kullanılır:

§Internetwork Packet Exchange (IPX)

§Netware Core Protocol (NCP)

IPX ve NCP protokol ve paketleri client ve server'lar arasındaki iletişimi kurmak için beraber çalışırlar.

Bunun dışında başka Netware protokolleri de vardır. Bunlar Sequenced Packet Exchange (SPX) Router Information Protocol (RIP) ve Service Advertising Protocol (SAP).

3. Client’ların Novell Server'a Bağlanması

Novell Server' a client olarak DOS ortamından, Windows9X ve Windows NT işletim sistemlerinden bağlantı sağlanır.

3.1. DOS İşletim Sisteminden

Dos' tan bağlantı sağlarken iki farklı bağlantı kullanılır. Bunlar serverların işletim sistemlerine göre farklılaşır. Novell 3.2 İşletim sistemi var ise NETX bağlantı yöntemi; Novell 4.11 İşletim sistemi var ise VLM bağlantı yöntemi kullanılır.

a. IPXODI ( İletişim Protokolü )

İletişim protokolü, ağ ortamında hangi dille konuşulacağını kural serisidir. Böylece ayni dili konuşan iki makine anlaşabilecektir. IPX ( Internetwork Packet Exchange ) , Novell tarafından geliştirilen ve Netware ağında kullanılan bir protokoldür. ODI ( Open Data Link Interface ), ayni hat üzerinde birden fazla protokolü kullanmayı sağlar. Bu iletişim yüklenmesi için IPXODI.COM programının çalıştırılması gerekir.

b. LSL ( bağlantı Destek Katmanı )

Odi tarafından kullanılan bir gerçekleştirimdir. Ağ tarafından gelen farklı protokolleri uygun ODI' lere yönlendirir. LSL.COM bağlantı destek katmanını yüklemek için kullanılan programdır.

c. ağ Kart Sürücüsü ( Network kartının .COM dosyası )

Ağ kartını aktif hale getiren denetleyen sürücüdür. İstasyon yazılımı ile donanım arasındaki iletişimi kurar. Netware ( MLID ) Multiple Link Interface Driver adi verilen özel kartları kullanır. Bu kartlar ODI' yi desteklemekte ve herhangi iletişim protokolünden gelecek bilgiyi kabul etmektedir. Ağ kartı sürücüsü, kartla birlikte gelen yazılımın yüklenmesi için çalıştırılır. Örneğin NE2000 kartı var ise NE2000.COM dosyası ile yükleme yapılacaktır. Bu dosya network kartının yazılım disketinde DOSODI dizini altında yer alır.

d. RPLODI ( Remote Program Load, Open Data Link Interface )

RPL protokolü Netware iletişim ağında Clientların servera empromlu Ethernet kartları ile bağlantıyı sağlayan protokoldür. Bu Ethernet kartları, bilgisayar açılısında Y/N sorusu ile bağlanan ve direk soru sormadan Novell' e bağlantı sağlayan makinelerde yer alan kartlardır. Bu makinelerin Novell' e bağlantısını karta göre bir image dosyası yaratılarak sağlanır. Bu dosya bağlantı sağlanacak server üzerinde yer alır ve supervisor yada admin hakki olan kişi tarafından yaratılabilir.

Root' ta ( C : \ ' de ) örnek olarak NET adında bir dizin yaratılır. Dizin içinde LSL.COM, IPXODI.COM, NETX.EXE, NET.CFG ve SHELL.CFG dosyaları yer alması gerekir. Bu dosyalar Ftp serverında mevcuttur. Aşağıdaki NET.CFG dosyasının içeriğidir. Bu dosyada önemli olan network( Ethernet)kartının .COM uzantılı dosya isminin Link Driver satırında yazılı olmasıdır. Bu dosya network kartının .COM dosyasını yükleme yaptığımız zaman NET.CFG konfigürasyon dosyasında yazılı olan karta gerekli protokollerin yüklemesini yapar. Örnek olarak kartımız NE2000 olsun. Buna göre yükleme yapacağımız dosya NE2000.COM olacak ve NET.CFG dosyası aşağıdaki gibi olacaktır.

NET.CFG

Link Driver EN2000

Protocol IPX 8137 ETHERNET_II

Frame ETHERNET_II

Link Support

Buffers 8 1500

MemPool 4096

SHELL.CFG dosyası client' in hangi server' a bağlantı sağlamak istediğini gösterir. Örnek olarak

Server ZIRAAT ise SHELL.CFG dosyası aşağıdaki gibi olması gerekir.

SHELL. CFG

PREFERRED SERVER=ZIRAAT

SHOW DOTS=ON

Root' ta CONFIG. SYS dosyasında LASTDRIVE=E satirinin bulunması gerekir. Bu satir Novell Server' a bağlantı sağladığımız zaman F: sürücüsünü makinenin görmesini sağlar. Gerekli kontroller yapıldıktan sonra C:\NET\dizini içindeyken aşağıdaki işlemler sırası doğru bir şekilde uygulanarak Novell server' a bağlantı gerçekleştirilir.

Bağlantı yazılımının yüklemesi:

1. LSL.COM

2. NE2000.COM

3. IPXODI.COM

4. NETX.EXE

Bağlantıyı C : \ ' den tek bir komut ile sağlamak istiyorsanız aşağıdaki gibi bir batch file oluşturabilirsiniz. Novell_FTP serverında NET.BAT dosyası hazır vardır. Bu dosyada da önemli olan network kartının isminin doğru olmasıdır. Bu batch file ismi NET.BAT olarak geçer ve C : \ NET dediğimiz zaman server' a otomatik olarak bağlantı sağlar.

@echo off

cd \

cd c:\net

LSL > NULL

RLPNPA >NULL

NE2000 >NULL

NETX

F:

PROMPT $P$G

SET DIRCMD=/O:E/P

CALL F:\LOGIN\TURKCE.BAT

TCPIP -C=GETIP.CFG > NUL

3.2. Bağlantının Kurulması ( Server Novell 4.11 için )

Novell 4.11 bağlantı için Novell 3.2' ye göre farkı kullanılan NET.CFG ve VLM.EXE dosya farklılıklarıdır. SHELL.CFG dosyası bu bağlanımda yer almaz, bu dosyanın görevini NET.CFG dosyası yapar.

Root' ta ( C : \ ' de ) örnek olarak NT adında bir dizin yaratılır. Dizin içinde LSL.COM, IPXODI.COM, VLM.EXE, NET.CFG ve VLM uzantılı dosyaların yer alması gerekir. Bu dosyalar Ftp serverında ve yerel sistem yöneticilerinde bir disket halinde mevcuttur. Aşağıdaki NET.CFG dosyasının içeriğidir. Bu dosyada önemli olan network( Ethernet)kartının .COM uzantılı dosya isminin Link Driver satırında yazılı olmasıdır. Bu dosya network kartının .COM dosyasını yükleme yaptığımız zaman NET.CFG konfigürasyon dosyasında yazılı olan karta gerekli protokollerin yüklemesini yapar. Örnek olarak kartımız NE2000 olsun. Buna göre yükleme yapacağımız dosya NE2000.COM olacak ve NET.CFG dosyası aşağıdaki gibi olacaktır. Ek olarak bu dosyada Novell 4.11 NDS ( Tree ) yapısına göre context ve server seçimleri yer almaktadır.

NET.CFG

Link Driver NE2000

Protocol IPX 0 ETHERNET_802.3

Frame ETHERNET_802.3

Protocol IPX 8137 ETHERNET_II

Frame ETHERNET_II

Link Support

Buffers 8 1500

MemPool 4096

Netware DOS Requester

FIRST NETWORK DRIVE = F

NETWARE PROTOCOL = NDS BIND

NAME CONTEXT="OU=ZIRAAT.O=ege"

PREFERRED SERVER=ZIRAAT

Root' ta CONFIG. SYS dosyasında Novell 4.11 için LASTDRIVE=Z satirinin bulunması gerekir. Bu satir Novell Server' a bağlantı sağladığımız zaman F: sürücüsünü makinenin görmesini sağlar. Gerekli kontroller yapıldıktan sonra C:\NET\dizini içindeyken aşağıdaki işlemler sırası doğru bir şekilde uygulanarak Novell server' a bağlantı gerçekleştirilir.

Bağlantı yazılımının Yüklenmesi

1. LSL.COM

2. NE2000.COM

3. IPXODI.COM

4. VLM.EXE

Bağlantıyı C : \ ' den tek bir komut ile sağlamak istiyorsanız aşağıdaki gibi bir batch file oluşturabilirsiniz. FTP serverında NET.BAT dosyası hazır vardır. Bu dosyada da önemli olan network kartının isminin doğru olmasıdır. Bu batch file ismi NET.BAT olarak geçer ve C : \ NET dediğimiz zaman server' a otomatik olarak bağlantı sağlar.

@echo off

Prompt $p$g

CD \

CD C : \ NET

DOSKEY /INSERT

SET NWLANGUAGE=ENGLISH

LSL.COM

NE2000.COM

IPXODI.COM

VLM.EXE

F:

PROMPT $P$G

TCPIP -C=GETIP.CFG

SET DIRCMD=/O:E /P

3.2.4. Remote Bağlantılar

Remote boot bağlantılar RPLODI protokolünün kullanıldığı makinelerden sağlanan bağlantılardır. Uzaktan server' a erişip makinenin kendine ait olan image dosyasına ulaşıp Novell' e baglantiyi sağlar. Remote Boot eden makinelerde kullanılan Ethernet kartlarının diğerlerine göre farklı özelliği empromlara sahip olmalarıdır. Makinelerin bağlantıları için gerekli olan image dosyaları bağlantı sağlanacak server üzerinde yer almalıdır. Bu image dosyaları supervisor ya da admin hakki olan kişi tarafından hazırlanır. Image dosyası için gerekli olan Ethernet ( network ) kartının mac adresidir. Remote boot eden makinelerin server'dan cevap alabilmeleri için server üzerinden Reply To Get Nearest Server = ON özelliğinin set edilmesi gerekir.

 

 

          

e-mail: muhammedyusufyasar@gmail.com

 

 

Sayfayı Yazdır